DR. MASAKI KAKU

Öğrencilerden Gelen Sorular

Eki
08

Sual 1Okul varken, nasıl ve ne kadar özgür olabiliriz?

Okul, yaşı ile îtibar eden her kişide mecburiyet arz etmesinden ötürü, doğabilecek hürriyet sınırlaması esasında birtakım öğrencilerde mahkûmiyet veya bilakis itina, mümkün hassasiyet hissettirmektedir. Okulda verilen ilmi, öğrenmek îcab ettiğinden dolayı kişide var olan gelişim ve ilerleme konusu insanların özgür veya hürriyetsizliği manasını taşımaz. Felsefi olarak zorunluluk, itici ve kâh kaçılası, uğraş ile sonlandırılması lazımgelen mevzulara girebilir. Fakat okulu terk etmek, kişiye ayrıca ve külli bir hürriyet sunmuyor. Felsefî olarak her şey meşgale etmek olduğundan, kişinin maneviyatına isabet eden fakat onun hürriyetinde istifade eden zamanları yaşatan yerler ayni “okul” mekânı gibi görünmektedir. İş ve mesai gibi mecburiyetler, yoğunluk zarureti olan konular, zahmet isteyen meseleler ve inşalar hiçbir zaman bitmeyecektir. Okulda, aynı zaman sınırlamasını yaşayan öğretmenler için mahkûmiyet hissi nîçin yoktur? Zîra öğretmenler için yüksek ve aşırı mâneviyat söz konusudur ki, öğrenciler psikolojik olarak öğretmenleri tam manasile yakalayamıyor. Bu sorunun cevabı psikoloji ilmidir. Öğrencinin o gün, saat ve dakikada ne tür bir ruh hali vardır, ne dinliyor veya dinlediği bağlamında ne hakkında idrakini kullanıyordur. Okul varken kişi özgürdür. Zîra, sahici elem ve işkence çekmiyordur. Hattâ hudutlu bir mahalle yıllarca tutulmuyordur. Okul dâhilinde ne kadar hür olabiliriz? Çeşitli derslerde, idrak ve basiret kabiliyetlerinizi mutlaka daha önce yoklayınız. Daha önce mutlaka konuların altyapı çalışmalarında bulununuz. Öncelikle lisân olan beceriye hakim olduktan sonra, anlamayı kolaylaştıran bu en mühim konuda çalışmalar yapınız. Şayet okulda yorumlamak, sormak ve herkesin dilinde tartışma yaratan konuların içindeyseniz, siz, tamamen hürsünüz demektir.

Sual 2Uzaylılar neden insana benzer şekilde anlatılıyor?

Ne tür zekâ esasında mükemmel olsak da olalım kâinat unsurları haricinde bir şey düşünemiyoruz. Bu itibarla insan, kendinden farklı zekâ-üstü varlıkları, kendi uzuvları tahayyülünden başka düşünemeyip, kendisi gibi tasavvur etmektedir. Aslında, uzaylıların insanın en mühim uzvu olarak beynini herhangi bir âlet olmaksızın direkt kontrolü mümkün olabilir. Bu durumda insan ve uzaylılar yaşatıcı beyinsel aksiyon ve faktörler olarak âdetâ ayrılmaktadır demektir. İnsanın göz olarak, görüp göremeyeceği varlık sınıfında da ikiye ayrılıyor olabiliriz. İnsana ait fizik kânunu, ne yazık ki uzaylıların için şâyet geçerli olmaz ise, insan zekâsı uzaylıları ne kadar uğraşmış olsa da tanıyamayacak ve yorumlayamayacaktır.

KURT

Psikolojik Sorunlar

Eyl
18

Psikoloji adını, kişide farklı farklı yaşanan ruh hallerinden alır. Çeşitli hâdiseler, vak’alar, hayat vaziyetleri kişide psikolojik değişimler yaratmaktadır. Olumsuz fikir ve düşünce durumları, psikolojik meseleler doğurduğu gibi, olumlu mütalaa şartlarında fert için mânevi bir haz getirir. Psikolojide insan kapasitesi de olabileceği için, bu yük aşıldığı takdirde, âni ruhsal koşulları bulunan insanda sorunların başlamasına yol açar. Ruh halleri, müzikte, seyahatte, yaşayışta ve dahil olunan olaylarda tesir alır. Daha sonra olumlu veya olumsuz netîceler verir. En başta muhtaç olunan unsur ruhsal sağlıktır. Şâyet müşahhas türlü öğelerden mahrum yaşayışta bulunan kişi menfi davranış ve hareket şekilleri gösteriyor ise, yapacağı veya yapabileceği hiçbir şey müspet mevkie rastlamaz. Psikoloji, insanda aynı zaman hayatî felsefe, kâh ise her an düşünce, içsel vesvese zorunluluğu ile hastalıklara mâruz kalabilmektedir. Bütün bunlardan ötürü, insan, şâyet bulunduğu vaziyette dar kalmış ise, çeşitli yerlere mutlaka müracaat etmelidir. Çeşitli edebiyat türleri ve edebî nitelik taşıyan kitap, mecmua, yazıların kişide yaşattığı tesir psikolojik olarak olumsuzdur. Bu edebî türü taklit eden kişiler, genel olarak sorunlarını dışarı daha çok aksettirirler. Method ve başlık taşımayan felsefi cereyan veya düşünce durumları kişide olağanüstü psikolojik sarsıntı yaşamaktadır. Bu bakımdan bilim, felsefe, edebiyat, tarih gibi mühim dallarda şahıs, okuyup okumayacağı dili dikkat ile tercih etmelidir. Sürekli olarak kaale alınmayacak, kimseler için mühim, esaslı tarifi olmayan şiddetli derunî vesvesesini dışsal pozisyonda kötü eda ve davranış ile sergilediğinde kişi maalesef hastalanmıştır. Psikolojik olarak hasta kişi ya tedâvi ile ya da hafif geçirdiği buhranı zaman ile iyileşmektedir. Bir alt sınıf hastalar, yaşadıkları hâdiselerin verdiği olumsuz örnekler ile bulunduğu etkiden dolayı, şiddetli ruhsal girdap içindedirler. Bâzıları ise doğuştan, bâzıları ise birtakım sorumsuzlar ve yarattıkları bayağı karakterlerden, hatta hayat terakkisinden de yoksundurlar.

KURT

Hayati Esaslar

Nis
27

Mevcudiyet, insanın hayat alanında var olma kaideleri ve en yüksek yaradılış esaslarına malik olmak zarureti ile yaşamasıdır. Hayatta oldukça ilerlemesi söz konusu olmayan insanlar, hayvanî şartlarla yaşar, ölürler. Yaşamak, mevzubahs ne olursa olsun ilerlemek, bütün müşkülatlara rağmen devam etme ve gelişmektir. Söz konusu falan için yaşarız, fakat hakîkatte bütün safhaları geride bırakmak için devam ederiz. İnsan niçin hayattadır? Onu hayata iltihak eden mecburiyet, yücelmek ve bütün ile mizaç, ruh olarak kutsal evreye itibar etmesidir. Daha sonra, hayatın her çeşit ciddiyetini yaşatma mecburiyetinde olan insan, diğer hayatı yaşayanlara ve dünya âlemine kattıkları ile iftihar edilecektir.

Öğrenim, şayet kişide maneviyata istinat eden bir cereyan olursa, başarı ile tamamlanabilir. Bir şeyde moral sağlayıcı esaslar var oldukça, öğrenim de bu mertebede muvaffak noktalar arz etmektedir. Şahıs, şayet ilgi, alaka ve itibarı olmayan bir malumat çöplüğüne düşer ise, öğrenimi bu merhalede anlayacak ve daha sonra bu mesleği yanılgı ile derhal bırakacaktır.

Yaşama arzusu, en iptidai varlıklarda dahi görülmektedir. İnsan, zaman zaman hayatın reddine de karar kılsa, daha sonra yaşama isteğine tabi olacak ve işin aslı ki yaşamaktan kopamayacaktır. Zaruret olan hayat sahası, iradenin reddi ile mahvolsa da, aslında tekrar iradenin kabulü ile neticelendirilecektir.

İnsanın bütünlüğü, söz konusu mevcudiyet, öğrenim, yaşama arzusu, irade, karakter, tabiat gibi türlü hakîkatler ile denilebilir ki durmak her an ölmek, ilerlemek kural ve şartı daima saadete bağlayıcıdır.

KURT
27.04.2019

Felsefe Nedir?

Mar
06

Felsefe, hayat ve bütün hususlarda yorumlamaya tâbi düşünceler silsilesidir. Sağlıklı düşüncede felsefe, insanı kâinat ve hakkındaki her şey ile buluşturur. Bütün konu ve ahvalde felsefe yapılabileceği gibi, en esaslı konularda yaratılan büyük düşünce ve mantıkî fikirler felsefeyi oluşturur. Felsefe dersleri, methodlar uyarınca yanlış olur ise, öğrencilerin onu tahsili imkânsızdır. Daha çok dil olan felsefeye giriş, lisânın tam manasıyla mükemmel esnek ve tarzda kullanımına zarurettir. Bundan ötürü, dilde mükemmeliyetçiğe mecbur felsefe dersleri, evvelâ lisan becerisi öğretmenlerin en mühim mesleği olmalıdır.

Felsefe Türkiye’de niçin itibar edilmiyor? Zîra, onu yaratan sağlıklı fikriyat, insanlarda bulunmuyor. İnsanlar, düşünce yolıyle ulaşabilecekleri cevheri tanırlar ise, psikolojik mes’elelerde yanlışa meyleden düşünce rahatsızlığından mahrum, en derin edâ ile her an teşkil olan bu yüceliği sevecekler ve tamamen bağlanacaklardır.

Felsefe, meselâ hayatın en ufak unsuru veyâ beşeriyetin en mühim konusu olabilir. Felsefe kitapları ayırt edilmek olarak her şeyde farklı yorumlarda bulunabilir. Felsefî filozoflar için ayrı ayrı noktalarda tesbitler yapılabilir. En esas olan, herkes için bambaşka yüce düşünce mesleği olan felsefe, kişiyi tecrübe, feraset, azamet ve basiret olarak büyütebileceğidir.

İnsanların düşünebilme kabiliyetinin var olması demek, en önce tecrube, lisan, malumat ve terkibi maneviyat ile beraber olmasıdır. Felsefe bu dört esas maddede gerçekleşir. Maneviyatı olmayan insan serbestçe düşünemez, lisandan mahrum kişi kâfi derece yorumlayamaz, malumatı bulunmayan şahıs ise felsefî beceriye sahip olamaz.

KURT

Hayatın Değeri

Şub
25

İnsan hayatına yön veren cevher psikolojidir. Ruh halleri, moral ve maneviyat itibarı ile insanı hayatî hareket, bir konuya sevk eden mühim esaslardandır. İnsan aslen mecbur ve zaruretten yaşıyor gibi görünse de, hayatın en ufak kaybında onu tutmak için sarf edeceği çaba ve gayret olağanüstü olacaktır. İnsan moralini daima aynı seviyede tutmak mümkün olmasa da, hayat şevk ve isteğini yitirmeyen kişi, iradi olarak sarsılmayacaktır. İrade demek olan hayat, insanı hareket etmeye zorluyor. Hareket etmek için bulunan tanrısal durum, insandan hiçbir şart ve şeraitte kopmayacak kadar şiddetlidir. Bir şey yapmak ve bu bağlamda müspet netice almak insandaki moral kaynağıdır. Şayet hiçbir şey ve hiçbir şekilde harekette bulunmamaya adanmış insan ise, maneviyat ve isteksiz kalarak intiharı dileyecek kadar acizdir. Hayatın kıymeti, başarı ve mühim karakter esasları gibi, dünya ve bütün cemiyetlerine bir şeyler katmak, önemli yerlerde imza bulundurmak, bu yol, suret ile dünyayı kucaklamaktır. İnsanı hayattan alıkoyan kötülükler, büyük irade vasıtasıyla aşılabileceği gibi, yalnızca ondaki seçenek, tercih hareketi “ben buradayım” edası ile haykırmalıdır.

KURT

Japon Olmak

May
06

Japonların en çok saygıda bulundukları varlık, insan ve onun bütününü oluşturan göktür. Her şeyden başka olarak öncelikle insanı değerli kılma inancı hakimdir. Japon toplumuna ileri düzeyde kötü veya olumsuz hiçbir davranış sızmaz. Çünkü onlar yüzyıllardır var olan toplumsal bilinci asla yitirmemişler, üstelik olgunlaştırmışlardır. Toplumdaki herbir birey dünya ve bu bağlamda hayat hakkında kapsamlıca bilgiye sahiptir. Bundan ötürü Japon toplumu hayat ve yaşamak manasında tam anlamıyla uzman kimselerden oluşuyor.

Biz üstünüz!, inancı yoktur. Ancak Japonlar dünya üzerindeki katkılarıyla tabii ki üstündür. Biz üstün bir ırkız demiyor, üstün olarak kabul ediliyorlar. Yalnız geçmişiyle övünmüyor, geleceği yaratıyorlar. Böyle olduğu durumda da tarih ve mazilerini bütün dünya milletleri övüyor.

Başlıbaşına bir sanat, müzik dili olan Japoncadaki sözcüklerin hiçbiri rastgele meydana gelmemişlerdir. Japoncada var olan hemen hemen her hece başka dillerde de aynen varlık bulmuşlardır. Japonca, konuştukça insan istençsel bir güç veren en olağanüstü, hoşça dildir. Dünyayı tanımlayabilecek ışıklı bilgiyi sunmak, Japonca sözcüklerin benzersiz gücüyle olanaklıdır. Çünkü bu dil, doğru çağrışımlarıyla insan ruhunu besliyor, onu göklere kadar çıkarabiliyor.

Japonyadaki eğitim, çocukları bilgilerle donatmak değil, en başta büyük bir karakter ortaya çıkartmaktır. Çünkü karakterin büyük olmadığı yerde gerçekten insan yoktur. Yaratılan büyük karakter, ardından bilgileri yalnız kendisi bile oluşturabilir. Bu bakımdan Japonyada eğitim, yalnız öğretmen ve bir tahta değil, çocuğun bizzat kendisidir. Henüz küçük yaşta bir Japon çocuğu türlü düşünceler ortaya sürebilir. Yıllar sonra da bu nitelik zirve yapmış olur. Bundan başka asla ezber olmaksızın, düşüncelerde bulunmak kuralına uymak çok güçlü bir önem taşır. Japonyada ezberci olan hafıza hamallı kişilere asla değer verilmez.

Çocukların gözyaşları bir Japon için dünyanın en üzüntü verici olayıdır. Çocukları hayat unsurlarıyla tatmin etmek büyük bir görevdir. Onların ulaşması gerek olan yaşam anlamının aşılanması daha en küçük yaşta başlanmaktır.

“Çocukların beyinlerini sürekli bir faal duruma getirmek, sonra her şeyi tanrıinsan kadar düşünebilecek seviyeye ulaştırmak.”

Eski ve tarihî Japon inancında “kadın” tanrıdır. Bir ülkenin çağdaş olup olmadığını ancak kadınlarına bakarak görebilirsiniz. Japonyadaki çağdaşlığı belirleyen unsur ilk başta kadınlardır. Hem katan, hem düşünen bir bütünlük gibi olan bu kadınlar, herkesçe önemli bir yerde tutuluyorlar.

KURT

Hudutsuz Aksiyon

May
06

İnsanlar daima ilkin en zor olandan başlamalıdır şeklinde bir teori öne sürdüğümde, çünkü böylelikle kolay olanı da kavramış oluruz, derdim. İnsan aslen hiçbir koşulda hudut tanımayan, ulvi niteliğe sahip olan bir varlıktır. Böyle olduğu için insan, ruhunda barınan irade yoluyla her şeye uzanabilir manasını taşır. İradenin ulaşamadığı yerlerde başlayan ızdıraplar çektikçe insanda olan iç dava daha da kıvılcımlaşarak onu artık hudutsuz kılmaya başlar. İnsan ve insan iradesinde hiçbir sınır olmadığı halde ona devamlı olarak acizlik tanısı koyanları anlamak güçtür. Şöyle izah edelim, insan, ancak aksiyonsuzken acizdir. İnsanla ezelinden beri bütünleşmiş olan aksiyon, insandan hiçbir şekilde koparılamaz. Aksiyonun mahrumiyeti durumunda olan insan derhal ölecek ya da ölmek için dilenecektir. Acizlik diye yalnızca buna denebilir. Yaşamsal neşvedeki maneviyatı sonsuz merhalede tatmış olan her insan hareket ve başarı alanında sınırsızlaşmış olduğunu hissetmektedir. Bunun için insandaki yüksek moral ihtiyacı, bu bağlamda da onu doyurmak zorunludur. Sınırsız insan kavramındaki süper varlık, bir bakıma manevi çevresinin de sınırsız olmasıyla beraber ortaya çıkmaktadır sanıyorum. Pınarı ızdırap olan mutluluk ve sarsılmaz güçlü moral olmadıkça insanın yaşam sahasında yükselmesi zorlaşır.

Düşüncede sınırsızlık, düşüncenin sınırsız olarak attığı adımlarla gerçekleşir. Bu da fikri, zihni ve ilmi bir aksiyondur. Doğru noktalardan başlayan düşünceler, daha sonra adeta şahikaya yükselecektir. Toplum, topluluklar arasındaki popüler düşünceler yerine her insanın kafasında yer etmemiş, var olmayan, oldukça zor şeyler üzerinde düşünmek kişiyi ilkin aydınlatacak, nihayetinde onu yüksek basirete ulaştıracak ve herkesten ayrı kılacaktır. Herkesin sahip olduğu düşünceler taşımak, dünyayı da herkesin gördüğü gibi görmekten başka bir şey değildir. Hudutsuz insan şekline göre kişi, herkesten başka üslupta, yepyeni bir anlayışta olmalıdır. Yeni şeyler söyler, konuşur ve uygular. Bir söz ya da fikri tekrar etmek onun mesleği değildir.

Dünya, yaşamı anlamanın güç olduğu gibi, insanı tamamiyle kavramak ve tanımak da aynı şekilde büyük bir zorluk taşır. Zihnimizde Tanrının düşüncelerine ulaşamadığımız gibi, tıpkı içinde bir Tanrı olan insanın iç dünyasına da kolay kolay giremiyoruz. İnsan, esrarlı derununda ayrıca bir dünyada yaşıyor. Bunun içindir ki insanı her şeyden güçlü kılan o yegane unsuru bulmak zor iştir. İçeride yalnızca bize özgü olan dünya, dışarıda herkesle birleştiğimiz bir hareket dünyası vardır. İçimizdeki hareketi ortaya koyan şey olmadığında, dışarıda da hareket edemiyoruz. İnsan her şeyiyle birlikte aksiyonda bulunmak için düşünür. Aksiyon kuşkuusz onu en ileriye taşıyarak süper insan mertebesine kadar yükseltecektir.

İnsanın felsefesi yalnız güçtür. Tabiatında güç olan insanın, rekabet alanında güçsüz kalması utanç vericidir. Bedensel ve ruhsal güç olmadığında insan için yaşamın sürmeyeceği gibi, zarar verilmiş olan kişilik ve hayati değerlerin yokluğunda da yaşam devam etmeyecektir.

İnsanın yaradılışında süper varlık ünvan ve niteliği vardır. Fakat bu niteliğe kavuşmak için düşünmek, bu bağlamda da hareket etmek gerekiyor. Hareket etmeyen insan bütün mahiyetini yitirecektir. Bugün önemli bilim, sanat insanları hareket ettikleri için yüksek ün ve mevki bulmuşlardır. En kısa tanımıyla duran insan yeniliyor ve birçok ruh ve bedensel hastalıklara maruz kalarak tahrip ve en sonunda mahvoluyor. Süper insan olarak tanımladığımız kişiler, hayat doludur. Çünkü onlar aksiyon ve hareket etmekten sakınmıyorlar. İnsanın hayata dair ilk adımı, kesintisiz ve daimi adımlar olmalıdır.

İnsana acizdir diyen kimselerin tek isteği şey onu aciz kılmaktır. Yalnızca bu tür kimseler aciz, güçsüz, hareketsizdirler. İnsanın içindeki dünya, işte onun sonsuz kudretidir.

KURT

Ferdiyet ve Millet

May
06

İnsan mevcudiyetini etraflıca tedkik edersek, insan, dosdoğru millet, vatan ve bir devletin apaçık malı değildir. Mukaddes gördüğü vatan ve millet siyasetiyle unuttuğu ferdiyetini imha eden insan nihayetinde kendisini yok edecektir. Toplumu oluşturduğu gibi ferdiyet, milletin de esasıdır. İleri seviye millet, elinde sadece milleti kalmış zavallı millet ferdini istemez. Milletin esası dediğimiz ‘fert’ dedikodu siyaseti yerine, başarı, ilerleme ve insanlığa bir şeyler katma felsefesi yaparsa, işte o halde ‘millet’ kötü münakaşalara maruz kalmaz. Milletin büyük çoğunluğu arasında kaybolmak üzere olan fert, millet davası yolundaki mesleğini derhal bırakmalıdır. Yoksa işte bu noktada artık ferdiyetin uğrayacağı maddi, manevi zararlar büyük olacaktır. Şayet ‘millet’ büyük çoğunluk ile doğrudan millete uzatılmış zehri şuurunu elde edemeyip yok etmiyor ise, yalnız kalmış yegâne ferdiyetler artık zararlı millet davası uğruna o zehri cebren içeceklerdir. Buna millet edebiyatında fedakârlık deniliyor. Biz ise ‘aptallık’ diyeceğiz. Mazideki büyük başarı adamları, başarıları kadar insanlığa çoğu hadise ve hatıralarında ibretler de arz etmektedir. Siyasi bir meseleye kendimizi vakfetmek mevzusuna geçelim. Devlet tarihindeki bazı abidevi insanlar, hayatlarında olduğu kadar, ölümlerinden hemen sonra küfür ve aşağılama ile anıldılar. Hâlbuki bu insanlar, çok mühim tarihi veya siyasi davalar işliyorlardı. Onlara büyük dava adamları dendi. Fakat ne yazık ki irade ettiklerine bakılırsa, kattıkları şey ‘hiç’ kadar… Çünkü şuur kazanamamış ‘millet’in çoğunluğu içinde yalnız ve yegâne kaldılar. Demek istiyorum ki, millet külli ve tam bir millet şuuruna sahip olmaz ise, ferdi kıymetlerimizi anında bu zararlı ‘millet’e teslim etmemizin hiçbir manası yoktur. Ferdiyet kavramının önemini belirtmek, ferdin bütün ferdi menfaatını var etmek demek değildir. Sağlıklı bir fert, toplumu, toplumlar milleti, sağlıklı millet ise sağlam devlet siyasetini oluşturur. Fert, ferdiyeti itibariyle sağlıklı değil ise, millet, sağlıklı devlet siyasetini kuramaz ve yaşatamaz. Sadece milletiyle övünen fert, aslında ne olup bittiği anlamayacak ve kahvehanedeki dedikodu siyasetinden ileri gidemeyecektir.

Üretemeyen fert, üreten ferdin esiridir. Başaramayan millet, başaran milletin maddi ve akli kontrolündedir. Geçmişin geleceği kurtaracağını zannetmek, ilerlemeyi durduran ilk engel noktasıdır. Uyutulan fert, uyumayan ferdin sözlerine hiçbir anlam vermek istemeyeceği gibi, zararlı millet, kendi yolunda olmadığı sürece sağlıklı ferdi hep ezmek isteyecektir. Fert olarak bizler, en önce değerli ferdi hayatımızı talep ve irade etmeliyiz. Bu sağlıklı ferdi irade, sağlığı kaybolup büsbütün zararlı hale gelmiş millet tarafından bir anda yok edilebilir. Bu sebeplerden dolayı fert, büyük çoğunluğu zararlı olan ‘millet’ maruzuna kalmamış ise ancak, devlet ve millet siyaseti ‘dava’sı istemelidir.

Sağlıklı fert, şüphesiz zarar teşkil eden millet mesailerine bulaşmaz ise ferdi sağlığını müdafaa eder. Zira akılsız, akıllıya akılsız diyecektir. Akıllı olan güya akılsız içinse akıl hastaneleri çoktur.

Millet, şuur cevherini bütünüyle kaybetmişse, artık tek çare imhasıdır. Zira sağlıklı fertler, sağlıksız millet ile artık hiçbir zaman mücadele edemezler. Mücadele ettiğinde fertler, düşman diye hayali düşmanla ve kendi kendisiyle mücadele edeceklerini akıllarına getiremez olacaklar. Zararlı ve akli sağlığını kaybetmiş millet, yine, düşman diye aslında hayali düşmanla ve kendi kendisiyle savaşacaktır.

KURT

Nurettin Topçu

May
06

Nurettin Topçu, genç yaştaki yeterli mekteb seviyesinden sonra Fransa’da tahsîlini, akabinde doktorasını yapmış, tercîhen de Türkiye’de felsefe öğretmenliğine başlamıştır. Felsefî ve doktrin esaslarını Fransa’da Maurice Blondel gibi kıymetli filozoflar ile tanışmasıyla inşâ etmiştir. Blondel’dan devr aldığı “Hareket Felsefe”sini, Türkiye’de neşrettiği Hareket Mecmuasında bu felsefî düşünceyi çeşitli konular ile de yaymağa gâye etmiştir. Topçu, o sıralar Türkiye’deki karışık siyâsî fikriyâta yazılarıyla müdahale etmemiştir, ama, siyâsî fikir ve ideolojiyi, kendi felsefî mizaç ve düşüncelerini temel alarak tenkîde tutmuştur. Topçu’nun Anadoluculuk cereyânı, aslında tamamiyle yanlış ve hatalı idrake uğramıştır. Topçu Anadolu insanın kasd ederek, Anadolu insanının mevcûd seviyesini yüceltmek değil, fikrî ve tab’en bir inkilâb ile Anadolu insanın düşünce ve ruhen terfî ettirilmesinin lüzûmunu ima etmiştir. Bu, zamâne kültür ve bilgi seviyesi kâfi olan Istanbullu cemiyyetin, aynen Anadolu’ya fikren ve tab’en intikâlinden gaye edilmesi ile bahsinden mürekkebdir. Bu mânâda Topçu metin ve kitaplarında, kasd ettiği coğrafyadaki fikrî ve insânî devrimin zarûretinden bahs ediyor. Hareket Felsefesinde ise, kâinatta her şeyin hareket ile işleyiş halinde olduğunu, hareketin insanı yaşayan her şeyden mühim şey ve mevzu olduğunu iz’an etmiştir. Blondel’dan tercûme ettiği metni okurken yorumlu iktibâsını alır isek: “Daha önce yaşamak istemeyi ne kabul etmiş ne de talep etmiştim. Ama benden hiçbir zaman kopmayacak ebedî bir hareket dünyası var. Bu îtibarla kâinatın zarûreti olan hareket dünyası vardır. Eğer ben hareket etmezsem, dışarıda benim dışımda hareket edenler, aleyhimde hareket edeceklerdir.” Bu bakımdan bütün yazılarında Topçu, hareketin insandaki zarûreti, kâinata ve onu teşkîl eden kuvvete tek imkân ile ancak hareket ile cevap verilebileceğini ifade etmektedir. İnsan hareketinin Tanrıya bağlı olduğunu, ona ulaşılabilecek felsefî düşüncenin ebedî hareket tatbîkiyle beraber, yine fikrin yüce mertebesi tasavvufun yol açacağının hakîkatinden söz etmektedir. İnsan, henüz doğmadan önce taleb etmediği yaşama hareketini, teslîm aldığında, ondan kopamaz ve onu redd edemez. Bu yüzden insanoğlu Blondel’ın hareket’in her şey olduğu tesbîtini, belki en basit felsefî konu olan “hareket ve aksiyon” cereyanının bu derece kuvvetli yönünü atlamışlardır. Hareket ve mutlak işleyiş, şâyet kâinattan alınmış ise, ona ancak hareket ile cevap vermek, zarûrettir. İnsan hareketi ne derece kuvvetli olursa, Tanrıya o merhalede yakınlaşmaktadır. Hareket kıymeti tahrîb olmuş insanda, ızdırap ve elem o derece üstündür. Felsefe sistemleşmiş “hareket”, her şeyi mevcûd eden irâdenin insandaki bütün akisi’dir, denebilir. Bu konuyla bağlantılı olarak, incelerseniz bu web adreste birçok yazılarım vardır.

Nurettin Topçu, bir dâvâ adamı mıdır? Hayır, ama Türkiye’deki, Türkiye târihindeki sayılı veyâ tek felsefe adamıdır denebilir. Neşrettiği ve yazdığı “Hareket Mecmua”sı birçok sayıda çıkmıştır. Üniversitelerde öğretmenlik yapılmasına mâni olunduğu için, mecburî olarak ancak liselerde muallim olduğu halde hiçbir şikâyet ve isyânı olmamıştır. “Zîra mabede nasıl giriyor isem, sınıfa da o mertebe kıymet ile giriyorum” demiştir. Türkiye’de tanınmış olan birçok öğrenci yetiştirdiği gibi, çeşitli ilimlerde ders kitapları dahî yazmıştır.

KURT

Zaman ve İnsan

May
06

Öncelikle kişisel fikrime dayanarak gelecek temelde olmayan ve direkt olarak insanların meydana getirdiği bir şeydir demek istiyorum. Böyle olduğundan ötürü de o, şimdi dahilinde olan insan için düşünülemez. Her insan geleceğini kendi beden aksiyonlarıyla belirliyor. Bundan anlaşıldığı kadarıyla da geleceğimizi bizler aksiyon yaptıkça kuruyor, oluşturuyor ve her geçen saniye ardından bir sonraki dakikaya ulaşmak için çabalıyoruz. Geçmişimiz, geleceğimize bütünüyle etki ediyor. Bu bakımdan geçmişte yaptığımız eylem, yaşadıklarımız bizleri gelecekteki duruma ve yine bir sonraki duruma ulaştırıyor. Masamız üzerinde duran bir bardağı kaldırıp başka bir yere götürmek gibi olan geçmişin gelecekteki olan tesiri, geçmiş ve gelecek bütünüdür. Zamanı oluşturan en kuvvetli unsur ya da başlı başına şey aksiyondur. Dünya üzerindeki aksiyon tamamen durduğunda zaman yok olacak ve artık sonlanacaktır. Bununla ilintili olarak aksiyon ve zaman kuşkusuz aynıdır, birbirlerine aynılık sunarlar. Aksiyonsuz insan için zaman, onun aleyhine işler. Çünkü hareket etmeyen kişi aksine dışarıdaki herkes aksiyon halindedir. Zamanın önemine tümüyle itaat etmek, onu iyi kullanmanın sırlarını bizlere açar.

Her anı sürekli olarak geçmişte kalır ve birkaç saat geleceğe uzanıp tekraren geçmişe gider. Geleceğin geçmişe, geçmişinse geleceği olan evrimi ilginçtir. Ancak gelecek, geçmişin esiri değildir. Çünkü gelecek, ancak bizleri bekleyecek ve kucaklayacak olan zaman türüdür. İnsanın zamanla olan mücadesi, değişmeyen tek gerçektir. Anılar zamana mağlup olduklarında kötü olur ve hafızalarda yalnız kalırlar. Söz etmek isteğim, gelecek de bir çeşit geçmiş yapraklar gibidir. İki zaman kavramının da aslında aynı olmasıdır. İlginçtir ki insan hiçbir zaman bu iki kavramı yaşamıyor. Bu anlamda farklı olarak mutlak bir biçimde “şimdi” kavramına tabiyiz. İnsanlar yalnız “şimdi” olan zamanı yaşıyor.

Geleceğini düşünen insan, onu “şimdi”de olduğu zaman boyunca uygulamalıdır. Yoksa yalnız düşler ya da umutlarda kalan gelecek hiçbir şekilde gerçek olamaz. Geleceğimizden değil de, “şimdi” yaptıklarımızdan ürkmeli, korkmalıyız. Çünkü yalnızca “şimdi” bizlerin geleceğini tayin eden yaşamsal bir hakikattir.

Yaşamımıza anlam katmak adına zamanla birlikte uyum göstermeliyiz. Bedenimiz her saniye işleyerek bizleri zaman ve yaşamda tutuyor. Yaşam gibi zamanı da reddedemiyoruz. Kısaca zaman, insanı eyleme sürükleyen şeydir.

Yalnız bir ya da birkaç zamanımızı dolu geçirmek, bir sonrakini ister istemez boş bırakmak ve yaşamaktır. Zaman uyumu, zamanın normal seyrinin izlenilmesiyle beraber geleceğimizi işte gerçekten oluşturmaktır. Zamanın insana anlatmak isteği müzik, yaşamak ve bu bağlamda yapmaktır.

Zaman ve zaman kavramını kısaca farklı şekilde tanımlayalım. Ne gelecek ne de geçmiş vardır. Oysa yalnız yaşam sürdüğümüz an olan “şimdi” vardır. İnsan aksiyon yaptıkça zamanı oluşturur. Zaman, aksiyonun bir bütünüdür. Dünya da aksiyon yaparak zamanı oluşturuyor.
İnsan aksiyondan kaçamadığı gibi zamanı da ortadan kaldıramaz. Zaman, insan için kah lehinde kah da aleyhindedir. Böyle olduğu için zamanı tanımak onu yalnız bilmektir. Zaman, yaşam sunar. Yaşam, zaman içinde yürür. Hatıralar geçmişte kalarak insan için artık kötüdür. Hatıralar, yeni hatıralar hep sürekli olur. Böylelikle geleceğin geçmişe evirimi ortaya çıkar. Zaman, şimdidir.

KURT