Bilim insanlar\u0131 fikri uyar\u0131nca insan zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. \u0130nsan ise hareketten kopamaz. Einstein\u2019a g\u00f6re insan hareket halinde olsun olmas\u0131n, yine bilgisi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 haricinde hareket halinde oldu\u011fu i\u00e7in, zaman hep ve mutlak surette i\u015fler. \u0130nsan\u0131 hayatta tutan ve zamana ba\u011flayan esas unsur insan\u0131n aksiyonda olmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda insan \u00f6l\u00fcm\u00fc, zaman\u0131n insandaki tatbiki ve b\u00fct\u00fcn \u015fahsi hayat zaman\u0131n\u0131 sonland\u0131r\u0131r. Yani zaman, insan\u0131n aksiyondan kopmas\u0131yla, ancak o insanda bitmektedir. \u0130nsan belle\u011fini tamamen i\u015flevsiz hale getirirseniz, bir \u00f6nceki an\u0131 ile sonraki an\u0131larla ba\u011flant\u0131 ve ili\u015fki kuramaz halde oldu\u011funda, ge\u00e7mi\u015f ve gelecek d\u00fc\u015f\u00fcncesi yok olur ve zaman yaln\u0131zca \u201c\u015fimdi\u201ddeki d\u00fcnya hareketlerini alg\u0131layan bellekte o an i\u00e7in yer al\u0131r, daha sonra tekrar ve mutlak \u201c\u015fimdi\u201dyi ya\u015fayan insan modeli ortaya \u00e7\u0131kar. Bu bak\u0131mdan insan hayat\u0131ndaki \u201czaman\u0131\u201d b\u00fcy\u00fck nispette insan belle\u011fi i\u015flevleri inceler, tetkik ile ba\u011flant\u0131lar yarat\u0131p beyinsel zaman fikir ve kan\u0131s\u0131 olu\u015fturur. Ge\u00e7mi\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnen insan, \u201cge\u00e7mi\u015f\u201dte olanlar\u0131 iste\u011fi an idrak ve hat\u0131rlar, istemsiz bilin\u00e7 halleri ile de beyninde kendi zaman silsilesini olu\u015fturur. Peki, olu\u015fturamaz hale gelir ise? Yaln\u0131z ge\u00e7mi\u015fi de\u011fil, gelecekte ya\u015fayaca\u011f\u0131 her \u015feyi o an unutan insan modeli d\u00fc\u015f\u00fcnelim. B\u00f6yle oldu\u011funda \u201dinsan zaman\u0131\u201d ve insan i\u00e7in zaman kavram ve zaman fikriyat\u0131 olmayacakt\u0131r. Ya zaman yaln\u0131zca aksiyondan meydana geliyorsa? Veya zaman kelimesini, aksiyon olarak terc\u00fcme etmek istersek? Bunlar\u0131n t\u00fcm \u015f\u00fcphe tenkidi, \u201czaman\u201d sadece, belki yeterli seviyede i\u015flevli zekaya sahip \u201cbellekli-haf\u0131za\u201d insan i\u00e7in varsa? \u0130nsandan farkl\u0131 hayvani t\u00fcrlerde zaman, i\u015flevsiz ve zekasal y\u00f6nde kontrols\u00fcz bellekte olduklar\u0131 i\u00e7in, zaman var ise de zaman d\u00fc\u015f\u00fcncesi yoktur. Zaman d\u00fc\u015f\u00fcncesi olmadan zaman nedir? Zaman\u0131n kendi ba\u015f\u0131na var olmas\u0131, fakat s\u00f6z konusu hayvani t\u00fcr\u00fcn \u201czaman\u201d\u0131n dahi fark\u0131nda olmamas\u0131. Bu durumda \u201c\u015fimdi\u201dzaman\u201d kavram\u0131, daima \u201c\u015fimdi\u201d ya\u015fay\u0131\u015f hali. Ne ge\u00e7mi\u015f ne de gelecek olmadan, \u201c\u015fimdi\u201d\u2026 Bu zaman\u0131n, b\u00fcy\u00fck nispette insanda varl\u0131k buldu\u011funu, \u201czaman\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme\u201d, \u201czamanlar\u0131 hat\u0131rlama,\u201d, \u201cge\u00e7mi\u015ften ileriye ili\u015fki kurma\u201d, \u201cgelece\u011fi planlama\u201d, \u201czaman hakk\u0131nda s\u00f6z etme\u201d, gibi zamansal kavram itibari ile g\u00f6stermektedir. Evrende her \u015fey aksiyon halindedir. Evrenin i\u00e7inde olan her \u015fey ise aksiyon yapmak zorundad\u0131r. \u0130stemli canl\u0131lar, aksiyonsuz kalma gibi imkanlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, insan, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz gibi zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na hareketsiz kalamay\u0131p, her saniye teneff\u00fcs etmesi halleri gibi, \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f an\u0131msama, gelecek planlamak, fakat her \u015fey \u015fimdi mertebesine geldi\u011finde icra etmektedir. Ge\u00e7mi\u015fi an\u0131msayan insan belle\u011fi, gelece\u011fi kuran insan zihnidir. Ya\u015fan\u0131lan anda, aksiyon vard\u0131r. Aksiyon ile zaman\u0131n mutlak birlikteli\u011fi bahis konusu edilebilir. Zira bu iki kavram birbirleri olmadan hi\u00e7bir \u015fey ifade etmezler. Felsefedeki \u201cirade\u201d tan\u0131m\u0131, kendili\u011finden veya bir kuvvete tabi olsun, yine irade etmekten evren do\u011fmu\u015ftur. \u0130rade etmek demek olan hareket ederek olu\u015fturup yapmak, zaman\u0131 meydana getirir, s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ve kendisinden sorumlu insan\u0131n aksiyondan kopmas\u0131yla \u00f6l\u00fcm\u00fcnde durur. E\u011fer insan\u0131n ya\u015famas\u0131 i\u00e7in gerekli bedensel aksiyonunu durursan\u0131z, insanda zaman \u00f6l\u00fcr. Ge\u00e7mi\u015f ise ki\u015fiyle beraber i\u015flevini yitiren belle\u011finde yok olur. Zaman belki salt, fakat zaman uygulamalar\u0131 herkes i\u00e7in farkl\u0131d\u0131r. Bu itibarla herkeste ayr\u0131 plan ve hat\u0131ra ihtiva ve giri\u015fim yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u015fay\u0131\u015f an\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131-yava\u015f seyriyle beraber g\u00f6recelidir.<\/p>\n
Netice, zaman salt bir kavramd\u0131r. Fakat zaman\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme yeti ve idraki yeterli zeka ve iradesinin kontrol edebildi\u011fi zihin, bellek i\u015flevi sahibi canl\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Hayat sahibi olmayan hareketli maddeler i\u00e7in \u201czaman d\u00fc\u015f\u00fcncesi\u201d yoktur. Zaman olmadan aksiyon, aksiyon yok iken zaman olmaz. Zaman\u0131 fikren meydana getiren as\u0131l husus, ge\u00e7mi\u015fi hat\u0131rlayan, gelece\u011fi planlayan, saati idrak iden, insana y\u00f6neliktir.<\/p>\n
KURT<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bilim insanlar\u0131 fikri uyar\u0131nca insan zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. \u0130nsan ise hareketten kopamaz. Einstein\u2019a g\u00f6re insan hareket halinde olsun olmas\u0131n, yine bilgisi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 haricinde hareket halinde oldu\u011fu i\u00e7in, zaman hep ve mutlak surette i\u015fler. \u0130nsan\u0131 hayatta tutan ve zamana ba\u011flayan esas unsur insan\u0131n aksiyonda olmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda insan \u00f6l\u00fcm\u00fc, zaman\u0131n insandaki tatbiki ve b\u00fct\u00fcn \u015fahsi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[32,34,31,30,33],"class_list":["post-23","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-aksiyon","tag-bilim","tag-hareket","tag-zaman","tag-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions\/24"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vonkurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}